Yerli biyoteknoloji girişimi PhiTech, nadir hastalıklar ve kanser alanında geliştirdiği yapay zeka tabanlı çözümlerle önemli bir yatırım turunu başarıyla tamamladı. Şirket, Entertech İstanbul Teknokent ve Yapı Kredi Portföy iş birliğiyle kurulan Entertech GSYF liderliğinde 2.4 milyon dolarlık yeni bir yatırım aldı. Turda Eksim Ventures, Founder One ve İTK Ventures gibi önemli fonlar da yer aldı.
PhiTech, 2.4 Milyon Dolarlık Yatırımla Sağlıkta Yapay Zeka Atağında
Yerli biyoteknoloji girişimi PhiTech, nadir hastalıklar ve kanser alanında geliştirdiği yapay zeka tabanlı çözümlerle önemli bir yatırım turunu başarıyla tamamladı. Şirket, Entertech İstanbul Teknokent ve Yapı Kredi Portföy iş birliğiyle kurulan Entertech GSYF liderliğinde 2.4 milyon dolarlık yeni bir yatırım aldı. Turda Eksim Ventures, Founder One ve İTK Ventures gibi önemli fonlar da yer aldı.
Bu yatırım, sadece bir girişimin büyüme hikâyesi değil; aynı zamanda yapay zeka destekli hassas tıp yaklaşımının Türkiye’de ve dünyada geldiği noktanın güçlü bir göstergesi.
---
Küresel Arka Plan: Nadir Hastalıklar, Kanser ve Yapay Zeka
Nadir Hastalıkların Görünmeyen Yükü
Dünya genelinde nadir hastalıklar, adından "nadir" olarak anılsa da, toplamda oldukça geniş bir hasta kitlesini etkiliyor. Avrupa Birliği tanımına göre bir hastalığın nadir sayılabilmesi için, her 10.000 kişiden en fazla 5’ini etkilemesi gerekiyor. Ancak bugün tanımlanmış 7.000’den fazla nadir hastalık bulunuyor ve bu hastalıkların çoğu genetik kökenli.
Dünya genelinde nadir hastalıklarla yaşayan kişi sayısının 300 milyonu aştığı tahmin ediliyor. Nadir hastalığa sahip bireylerin yaklaşık %50’si çocuk. * Pek çok hasta, doğru tanıya ulaşmadan önce yıllar süren doktor ve hastane dolaşma süreci yaşıyor.
Türkiye özelinde ise, akraba evliliklerinin görece yüksek oranı nedeniyle kalıtsal ve nadir hastalıkların görülme sıklığının dünya ortalamasının üzerinde olduğu biliniyor. Bu da, genomik tabanlı çözümler ve yapay zeka destekli tanı teknolojilerini Türkiye için stratejik bir alan haline getiriyor.
Kanser Tanısında Yeni Paradigma: Hassas Tıp
Kanser, halen dünya genelinde en önemli ölüm nedenlerinden biri. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre:
2022 yılında dünya çapında yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası tespit edildi. Kanser nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 9 milyonu aşıyor.
Klasik kanser tedavileri, çoğu zaman "herkese aynı" yaklaşımına dayanırken, hassas tıp (precision medicine) yaklaşımı, hastanın genetik yapısına, tümörün moleküler profil ine ve biyobelirteçlerine göre daha kişiselleştirilmiş tedaviler sunmayı amaçlıyor.
Bu noktada DNA ve RNA verilerinin birlikte analizi kritik hale geliyor. Çünkü:
DNA, hangi genetik değişikliklerin (mutasyonların) mevcut olduğunu gösterirken, RNA, bu genlerin hücre içinde nasıl "ifade edildiğini" (ekspresyon düzeylerini) ortaya koyuyor.
PhiTech’in geliştirdiği G&M (Genomics & More) platformu tam da bu kesişimde konumlanıyor ve çok katmanlı yapay zeka modelleri ile bu verileri anlamlandırmayı hedefliyor.
---
PhiTech’in Yatırım Turu: Kimler, Neden Önemli?
PhiTech’in 2.4 milyon dolarlık yatırım turu, Türkiye’de biyoteknoloji ve yapay zeka kesişiminde faaliyet gösteren girişimlere olan ilginin somut bir göstergesi.
Yatırımcı Profili ve Stratejik Önemi
Yatırım turuna katılan fonlar, sadece sermaye değil, aynı zamanda stratejik ağ ve bilgi birikimi de sağlıyor:
- Entertech GSYF: Entertech İstanbul Teknokent ve Yapı Kredi Portföy iş birliğiyle kurulan bu fon, özellikle teknokent ekosisteminde doğan derin teknoloji girişimlerini desteklemeyi amaçlıyor.
- Eksim Ventures: Enerji, teknoloji ve sanayi alanlarında yatırımlarıyla bilinen Eksim Grubu’nun girişim sermayesi kolu. Sağlık teknolojilerine ilgisi, PhiTech’in ölçeklenme sürecinde kurumsal iş birlikleri açısından önemli olabilir.
- Founder One: Türkiye’de girişimcilik ekosistemini güçlendirmeyi hedefleyen, erken aşama teknoloji girişimlerine odaklanan bir fon.
- İTK Ventures: Eğitim ve teknoloji ekseninde yatırımlarıyla bilinen bu fon, akademik ve araştırma odaklı iş birliklerini destekleyebilecek bir yapı sunuyor.
Bu çeşitlilik, PhiTech’in sadece finansal olarak değil, iş geliştirme, regülasyon, uluslararası açılım ve akademik iş birlikleri açısından da desteklendiğini gösteriyor.
Türkiye’deki yatırım dinamikleri açısından bakıldığında, sağlık ve yapay zeka odaklı girişimlere giden sermayenin giderek arttığını, benzer şekilde Bulbi, 500 Bin Dolar Yatırım ile Büyüyor ve Axiamatic, 54 Milyon Dolarlık Yatırım Aldı gibi haberlerin çoğaldığını görüyoruz. Bu tablo, 2025’in ilk yarısında Türkiye’deki genel yatırım hareketliliğini analiz eden "2025'in İlk Yarısında Türkiye'de Yatırım Hareketliliği" yazısındaki trendlerle de uyumlu.
---
G&M (Genomics & More) Platformu: Teknolojinin Kalbi
Kuruluş Hikâyesi ve Bilimsel Arka Plan
PhiTech, 2013 yılında üç güçlü isim tarafından kuruldu:
- Dr. Saliha Durmuş
- Prof. Dr. Tunahan Çakır
- Prof. Dr. Erdoğan Sevilgen
Bu ekip, biyoinformatik, moleküler biyoloji, sistem biyolojisi ve yazılım alanlarındaki uzmanlıklarını bir araya getirerek G&M (Genomics & More) platformunu geliştirdi. Amaç, DNA ve RNA verilerini tek bir çatı altında, entegre bir şekilde analiz edebilmek.
DNA + RNA: Çok Katmanlı Yapay Zeka Yaklaşımı
Geleneksel genetik testler çoğunlukla yalnızca DNA sekanslamasına dayanıyor. Bu, kalıcı genetik değişiklikleri saptamak için çok değerli; ancak hücrenin o anki biyolojik durumunu tam olarak yansıtmıyor.
PhiTech’in G&M platformu ise:
- DNA verilerini kullanarak kalıtsal ve somatik mutasyonları, yapısal varyantları ve genomik değişiklikleri tespit ediyor.
- RNA verilerini analiz ederek gen ekspresyon profillerini, alternatif kesim (splicing) olaylarını ve biyobelirteç olabilecek ifade paternlerini ortaya çıkarıyor.
- Bu iki katmanı yapay zeka ve makine öğrenmesi modelleriyle birleştirerek nadir hastalıklar ve kanser için daha isabetli tanısal içgörüler sunuyor.
Bu yaklaşım sayesinde platform;
- Hastaneler için: Tanı sürecini hızlandıran, hekimlere destek olan karar destek raporları üretebiliyor.
- Genetik tanı laboratuvarları için: Daha kapsamlı ve standartlaştırılmış analiz süreçleri sağlıyor.
- İlaç şirketleri için: Klinik araştırmalar ve ilaç geliştirme süreçlerinde kullanılabilecek genomik veri altyapısı sunuyor.
---
Yatırımın Kullanım Alanları: Nereye Harcanacak?
PhiTech, aldığı 2.4 milyon dolarlık yatırımı iki ana eksende değerlendirmeyi planlıyor:
1. Nadir Hastalık Çözümlerinin Pazarda Yaygınlaştırılması
Şirketin halihazırda geliştirdiği çok katmanlı yapay zeka çözümleri, özellikle nadir hastalıkların tanısında kullanılmak üzere tasarlandı. Bu yatırım ile:
- Türkiye’de daha fazla hastane ve laboratuvara erişim,
- Orta Doğu ve Avrupa başta olmak üzere uluslararası pazarlara açılım,
- Klinik iş birliklerinin artırılması ve doktor farkındalığının yükseltilmesi,
- Ürünleştirme, kullanıcı arayüzü geliştirme ve entegrasyon süreçlerinin hızlandırılması
hedefleniyor.
Nadir hastalıklar alanında tanı süresinin kısaltılması, hem hasta yaşam kalitesi hem de sağlık sistemi maliyetleri açısından kritik. Birçok çalışmada, nadir hastalık hastalarının önemli bir kısmının 5–7 yıl arasında doğru tanıya ulaşamadığı gösteriliyor. Yapay zeka destekli genomik çözümler bu süreyi aylara, hatta haftalara indirebilecek potansiyele sahip.
2. Kanser Odaklı Çözümlerde Ar-Ge Sürecinin Tamamlanması
PhiTech, kanser alanındaki ürünlerini henüz tam anlamıyla ticarileştirme aşamasına getirmiş değil. Yatırımın önemli bir kısmı:
- Yeni biyobelirteçlerin keşfi,
- Farklı kanser türleri için öngörücü (predictive) modellerin geliştirilmesi,
- Klinik validasyon çalışmalarının yürütülmesi,
- Regülasyon süreçlerine hazırlık (CE işareti, uluslararası sertifikasyonlar vb.)
için kullanılacak.
Bu sayede şirket, sadece tanı değil, orta vadede tedavi yanıtını öngören ve tedavi seçimlerini destekleyen yapay zeka modelleri de sunabilir.
---
Geleneksel Genetik Testlerin Ötesinde Ne Sunuyor?
Klasik Yaklaşımlar ve Sınırları
Geleneksel genetik testler genellikle:
- Sınırlı sayıda geni içeren panel testler,
- Tek bir gen veya belirli bir mutasyon odaklı incelemeler,
- Sıklıkla manuel yorum gerektiren, uzman bağımlı süreçler
üzerine kuruludur. Bu da şu sorunları beraberinde getirir:
- Zaman alıcı raporlama süreçleri,
- Nadir varyantların yorumlanmasında belirsizlik,
- Kompleks vakalarda yanlış negatif sonuç riski.
PhiTech’in Katma Değeri
PhiTech’in yaklaşımı, bu geleneksel modelin ötesine geçerek:
- Tüm genom veya tüm ekzon verilerini işleyebilen,
- RNA sekanslama ile veriyi zenginleştiren,
- Yapay zeka ile varyant yorumlamayı standartlaştıran ve hızlandıran
bir çözüm sunuyor.
Doktorlar için: Hastaya özel raporlar, muhtemel tanı adayları, ilişkili literatür ve klinik rehberlerle desteklenmiş bir çıktı sağlanması, klinik karar alma sürecini kolaylaştırıyor.
Hastaneler için: Tanı sürelerinin kısalması, gereksiz tetkiklerin azalması ve maliyet optimizasyonu anlamına geliyor.
İlaç şirketleri için: Genomik veri üzerinden hasta alt gruplarını belirleme, klinik denemeler için uygun hasta seçimi ve hedefe yönelik ilaç geliştirme süreçlerinde büyük avantaj yaratıyor.
---
Türkiye’deki İşletmeler ve Sağlık Ekosistemi İçin Ne Anlama Geliyor?
Sağlık Kurumları ve Özel Hastaneler
Türkiye’de özel hastaneler ve üniversite hastaneleri, son yıllarda "hassas tıp" ve "kişiselleştirilmiş onkoloji" kavramlarını daha sık gündeme alıyor. PhiTech gibi yerli çözümler:
- Yurt dışına ödenen yüksek maliyetli test faturalarını azaltabilir.
- Yerli ve milli sağlık teknolojisi kullanımını artırarak döviz çıkışını sınırlandırabilir.
- Hastanelerin marka değerini ve klinik araştırma kapasitesini güçlendirebilir.
Sigorta Şirketleri ve Özel Sağlık Planları
Doğru ve erken tanı, sigorta şirketleri için de maliyet avantajı anlamına gelir. Daha isabetli tanı:
- Gereksiz tetkik ve tedavi masraflarını azaltır.
- Hastaların daha kısa sürede uygun tedaviye ulaşmasını sağlar.
Bu nedenle, orta vadede özel sağlık sigortalarının genomik ve yapay zeka tabanlı tanı testlerini poliçelerine dahil etmesi gündeme gelebilir.
Sağlık Teknolojisi Girişimleri ve Dijital Ekosistem
PhiTech’in başarısı, Türkiye’de sağlık teknolojisi (healthtech) alanında faaliyet gösteren diğer girişimlere de cesaret veriyor. Yapay zeka, sadece tanıda değil;
- Hasta iletişimi,
- Randevu yönetimi,
- Klinik süreçlerin otomasyonu
alanlarında da yoğun biçimde kullanılıyor. Özellikle hasta destek hatları, chatbot tabanlı ön triyaj ve bilgi verme gibi alanlarda yapay zeka musteri hizmetleri çözümlerinin sağlık sektöründe hızla yaygınlaştığını görüyoruz.
---
Rakamlar, İstatistikler ve Karşılaştırmalar
Küresel Pazar Büyüklüğü
- Küresel yapay zeka destekli sağlık teknolojileri pazarı, çeşitli raporlara göre 2023’te yaklaşık 20–25 milyar dolar seviyesindeydi.
- 2030’a kadar bu pazarın yıllık bileşik büyüme oranının (CAGR) %35’in üzerinde olması bekleniyor.
- Özellikle genomik ve hassas tıp odaklı yapay zeka çözümlerinin, bu pazarın en hızlı büyüyen alt segmentlerinden biri olacağı öngörülüyor.
Türkiye Perspektifi
Türkiye’deki sağlık teknolojisi yatırımları, toplam girişim sermayesi yatırımları içinde henüz sınırlı bir paya sahip olsa da, son yıllarda sağlık ve yapay zeka kesişiminde artan sayıda yatırım haberi görüyoruz. Bu anlamda PhiTech’in 2.4 milyon dolarlık turu;
- Ölçek olarak erken aşama için kayda değer bir büyüklüğe işaret ediyor.
- Türkiye’nin bölgesel bir sağlık teknolojisi merkezi olma hedefiyle uyumlu.
Bu tabloyu, globalde yapay zeka ve veri odaklı şirketlere yapılan yatırımlarla karşılaştırdığımızda, örneğin 9fin, 170 Milyon Dolarlık Yatırımla Değerini Katladı gibi örnekler, veri ve yapay zekanın yatırımcı nezdinde ne kadar stratejik görüldüğünü açıkça ortaya koyuyor.
---
Gelecek Tahminleri: PhiTech ve Sektör Nereye Gidiyor?
Kısa Vadede (1–3 Yıl)
- PhiTech’in Türkiye’deki referans hastane ve laboratuvar sayısını artırması beklenebilir.
- Nadir hastalıklar alanında, belirli hasta grupları için standart tanı paneli haline gelme potansiyeli bulunuyor.
- Kanser odaklı çözümlerde, belirli kanser türleri (örneğin akciğer, meme, kolorektal) için ilk ticari ürünlerin pazara çıkması olası.
Orta Vadede (3–5 Yıl)
- Şirketin Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında stratejik iş birlikleri kurması beklenebilir.
- G&M platformunun, sadece tanı değil, tedavi yanıtını öngören prediktif modeller sunması mümkün.
- Regülasyon süreçlerinin tamamlanmasıyla, PhiTech çözümlerinin uluslararası klinik rehberlerde referans gösterilmesi hedeflenebilir.
Uzun Vadede (5+ Yıl)
- Genomik verilerin, elektronik sağlık kayıtlarıyla entegre olduğu, tam anlamıyla kişiselleştirilmiş sağlık sistemleri gündeme gelebilir.
- Yapay zeka destekli genomik analizlerin, kanser ve nadir hastalıkların yanı sıra kronik hastalıkların risk tahmininde de yaygınlaşması bekleniyor.
Bu süreçte, yapay zeka şirketleri ve büyük teknoloji firmalarının sağlık alanına girişiyle birlikte, etik, veri gizliliği ve telif hakları konuları da daha çok tartışılacak. Örneğin, içerik ve veri kullanımına ilişkin açılan davalar, Britannica OpenAI'a Telif Hakkı Davası Açtı örneğinde olduğu gibi, yapay zeka ekosisteminin hukuki çerçevesini şekillendiriyor. Sağlık verisi gibi son derece hassas bir alanda bu tartışmalar daha da kritik hale gelecek.
---
Sonuç ve Değerlendirme
PhiTech’in 2.4 milyon dolarlık yatırım turu, birkaç açıdan dikkat çekici:
- Bilimsel derinlik ve yerli teknoloji: DNA ve RNA verilerini bir arada analiz eden, çok katmanlı yapay zeka çözümleri, Türkiye’den çıkan yüksek teknoloji üretme kapasitesinin somut bir örneği.
- Gerçek bir ihtiyaç alanı: Nadir hastalıklar ve kanser, hem Türkiye’de hem dünyada ciddi bir halk sağlığı sorunu. Tanı ve tedavi süreçlerinde iyileşme sağlayan her teknoloji, doğrudan insan hayatına dokunuyor.
- Ekosistem etkisi: Bu yatırım, Türkiye’deki sağlık teknolojisi girişimlerine, yatırımcılara ve kamu otoritelerine, biyoteknoloji ve yapay zekanın stratejik önemini bir kez daha hatırlatıyor.
PhiTech, aldığı bu yatırımla birlikte, biyoteknoloji ve sağlıkta yapay zeka alanında önemli bir oyuncu olmaya devam edecek gibi görünüyor. Eğer şirket, bilimsel gücünü doğru iş birlikleri, güçlü ürünleştirme ve uluslararası açılımla destekleyebilirse, sadece Türkiye’de değil, bölgesel ve küresel ölçekte de referans bir marka haline gelebilir.
Önümüzdeki dönemde, hem yatırım haberleri hem de regülasyon cephesindeki gelişmelerle, sağlıkta yapay zekanın nasıl bir çerçeveye oturacağını yakından takip etmekte fayda var. Özellikle klinik karar destek sistemleri, genomik analizler ve hasta iletişimi alanlarında, etik, şeffaf ve güvenli yapay zeka kullanımını önceleyen şirketler bir adım öne çıkacak.
PhiTech’in hikâyesi, bu dönüşümün Türkiye’deki en somut örneklerinden biri olma potansiyelini taşıyor.



